Drie intense en boeiende maanden ben ik nu al in dit prachtige land vol vrolijke, levenslustige en gastvrije mensen! En ja ik weet het, ik heb al lang niets meer van me laten horen. Mag ik het Afrikaanse ritme als excuus gebruiken? Maak jullie alleszins geen zorgen, het gaat nog steeds uitstekend en ik voel me hier ondertussen echt wel thuis.

Hmm, lang geleden en teveel te vertellen… waar zal ik beginnen? Pasen heb ik doorgebracht in het dorp van de ouders van Eunice, mijn collega bij RANNET. Toen we rond de middag toekwamen, bleek het hele dorp nog in de kerk te zitten. Bij speciale gelegenheden moet iedereen van het dorp iets meenemen; zijnde geld, een geit of een deel van de oogst. Dit alles wordt dan aan de kerkgemeenschap geschonken en dat hele gebeuren kan wel eens lang duren… Er wordt hier ook veel aandacht geschonken aan het verhaal achter Pasen en de kruistocht. Op Goede Vrijdag komen de gelovigen van de verschillende kerken, allemaal een houten kruis meedragend, samen op een centrale plaats. Een aantal mensen zijn verkleed als Jezus en hebben een groter kruis bij zich. De stoet wandelt al zingend de hele stad door. Indrukwekkend.

Vorige week heb ik nog eens een bezoekje gebracht aan Kasese, een ander district tegen de Congolese grens. Het ligt slechts op ongeveer twee uur rijden van hier, maar de sfeer is er helemaal anders. Kasese is een droog, stoffig, rommelig en beetje western-achtig stadje, de mensen spreken er een andere taal en het is er stukken warmer dan Fort Portal. Ik ben met Felly, een vriendin van me, het aangrenzende Queen Elizabeth National Park ingetrokken en het was de moeite! Idyllische taferelen van glinsterende meren met badende nijlpaarden aan de voet van het overweldigende Rwenzori-gebergte!

Ik ben de laatste tijd druk bezig geweest op mijn stageorganisatie. Ik werk nu vooral rond het probleem van tienerzwangerschappen en ben van plan me in mijn eindwerk te focussen op ‘de impact van seksuele opvoeding op het aantal tienerzwangerschappen’. Als we de statistieken mogen geloven, blijkt dat in deze regio zo’n 35% van de meisjes een kind heeft voor haar 18de. Zwanger geraken op jonge leeftijd heeft grote gevolgen op de toekomst van de meisjes. Naast de soms zware lichamelijke complicaties die een tienerzwangerschap met zich meebrengt, wordt het meisje meestal verplicht te stoppen met school. Soms wil de familie niets meer met haar te maken hebben of wordt ze snel uitgehuwelijkt om de goede naam te behouden. Een kind krijgen voor het huwelijk wordt op de meeste plaatsen absoluut niet aanvaard, hierdoor ontkent de vader in veel gevallen alles en weigert zijn verantwoordelijkheid op te nemen.

Eén van de redenen voor het hoge aantal jongeren dat zwanger wordt of besmet geraakt met HIV/Aids, is gebrek aan seksuele opvoeding. Alles wat met seks te maken heeft, is taboe en zowel thuis als op school wordt er amper over gesproken. Dit zorgt voor een grote onwetendheid over hun eigen lichaam en op die manier is een accidentje natuurlijk al snel gebeurd. Jongeren geven elkaar dan maar zelf informatie, waardoor er de vreemdste verhalen de ronde doen. Scholen zouden normaal gezien deze rol op zich kunnen nemen, maar vaak moeten leerkrachten in slechte omstandigheden les geven aan klassen van 80 kinderen waarvoor ze dan nog amper betaald worden. Begrijpelijk dat de motivatie dan soms wat verdwijnt, niet?

De studenten hebben nu vakantie en ik heb van de gelegenheid gebruik gemaakt om deze maand wat vormingen te geven aan groepen jongeren rond Life Planning Skills. Het gaat onder andere over seksualiteit, gezondheid en gevoelens. Aan nieuwschierigheid bij de jongeren ontbreekt het alleszins niet. Hiernaast probeer ik ook wat te werken met groepen tienerouders in dorpen in Kamwenge, nog een ander district. De kloof tussen stad en platteland is groot en het taalverschil zorgt wel eens voor communicatieproblemen. Sommige dorpen zijn ook niet zo gemakkelijk bereikbaar, maar telkens ik de kans krijg probeer ik te gaan. De volgepropte busjes en taxis en de hobbelige motorcycle-ritjes heb ik er absoluut voor over. Sommige jongeren hebben zelf een drama-club opgericht. Ze trekken te voet naar andere dorpen om hun stukken, die meestal over HIV/Aids gaan, op te voeren. Hun enthousiasme en doorzettingsvermogen werkt enorm motiverend!

Bij deze rond ik maar weer eens af. Tot binnenkort (binnenkorter dan de vorige keer, ik beloof het)

Warme groeten,
Lore

Tijdens de Internationale Vrouwendag, die plaatsvond op zondag 8 maart, werd er in Uganda extra aandacht besteed aan het thema ‘girl child education’. En terecht, het aantal schoolgaande meisjes is nog steeds een stuk lager dan het aantal schoolgaande jongens. Meisjes moeten van jongs af aan meehelpen in het huishouden. Families die in armoede leven en daardoor niet al hun kinderen naar school kunnen laten gaan, geven meestal voorrang aan de zonen. Hierdoor ontstaat er een kloof tussen opgeleide mannen en onopgeleide vrouwen, die ervoor zorgt dat vrouwen op verschillende vlakken afhankelijk worden van hun man. Het is in veel situaties dan ook de man die beslist wat zijn vrouw wel en niet mag doen, hoeveel kinderen ze krijgen en wat ze met hun gezamenlijk inkomen aanvangen. De lage scholingsgraad maakt ook dat vrouwen die misbruikt of uitgebuit worden, vaak niet in staat zijn ertegen in opstand te komen.

Gelukkig zijn er heel wat sterke, bewonderenswaardige vrouwen (en mannen) die ongelooflijk gemotiveerd zijn om op te komen voor de rechten van de vrouw en te streven naar meer gelijkheid.
Ik ben bij RANNET vooral bezig met het ‘Women’s Forum’. De voorbije weken heb ik voornamelijk gewerkt aan de voorbereiding van deze vrouwendag. De lokale overheid in dit district had besloten om het feest dit jaar door te laten gaan in Katebwa, een dorp op ongeveer een uur rijden van Fort Portal. We waren pas laat met de voorbereidingen begonnen, dus ik vreesde stiekem al voor een fiasco. Maar dat was absoluut niet het geval. Integendeel! Op één of andere manier slagen ze er toch in om in een korte tijdspanne honderden mensen te mobiliseren. Het werd een groot feest met een kleurrijke stoet, dansende en zingende African mama’s, veel gespeech en nog veel meer gejuich en geklap. Dit alles ging door op een indrukwekkende locatie, een groot voetbalveld omgeven door prachtige bergen! Ik heb er alleszins mijn ogen uit gekeken! En zij ook eigenlijk. Er waren precies nog niet zoveel blanken in Katebwa geweest, dus ik voelde me soms wel een beetje een wandelende attractie.

RANNET is een overkoepelende netwerkorganisatie die vooral organiserend en administratief werk doet en dus weinig zelf op het veld werkt. En aangezien ik een stage Sociaal-Cultureel Werk hoor te doen, heb ik besloten om nauwer samen te werken met één van hun partnerorganisaties, PCYP. Deze organisatie begeleidt jongeren (en hun ouders) door te werken rond ‘Life Skills’. Dit gaat voornamelijk over gezondheid en seksualiteit. Er hangt hier een groot taboe over en vaak weten tieners niet goed wat hun overkomt als ze opgroeien en hun lichaam zien veranderen. PCYP vindt het belangrijk om over deze thema’s te praten. Door de onwetendheid en onzekerheid van deze jongeren weg te werken, probeert men de kans op HIV besmetting en tienerzwangerschappen te verkleinen.

Josephine, mijn stagebegeleidster en degene die verantwoordelijk is voor het Women’s Forum, was een maand in het buitenland. Ik werd dus verplicht om zelf een beetje mijn plan te trekken. Niet altijd even gemakkelijk, maar daardoor heb ik ook wel al veel bijgeleerd. Ik besef nu al dat 5 maanden eigenlijk veel te kort zijn om een goed en volledig beeld te krijgen van de situatie. Daarom probeer ik zoveel mogelijk te doen en echt van elk moment te genieten, op het Afrikaanse ritme weliswaar!

Lore aka Abwoli (mijn lokale naam in het Rutooro)

Veel kleuren en geuren, druk heen en weer geloop van mensen, overal taxibrommers, “How are you? I’m fine, thanks and how are you?”, lekker vers fruit, massa’s nieuwe indrukken, veel zon en soms ook harde regen, …
Kortom: mijn eerste week in Uganda. Meerbepaald in Fort Portal, een kleine stad gelegen tenmidden van het prachtige Rwenzori gebergte. Het klimaat is hier op 1500 meter hoogte ideaal. Het wordt zelden warmer dan 30 graden en ’s nachts koelt het lekker af.

De eerste dagen kon ik verblijven bij drie Nederlandse en Canadese vrijwilligers. Ze hebben me wat de weg gewezen en de belangrijkste plaatsen in de stad getoond. Ondertussen kon ik rustig op zoek gaan naar een eigen verblijfplaats. Via via had ik snel iets gevonden en dit weekend ben ik al verhuisd. Het is een gezellig huisje met een groot terras. Ik vind het vooral geweldig om alles buiten te doen. Op hetzelfde stuk grond woont een Ugandees-Congolees koppel. Het zijn heel vriendelijke mensen en bij hen kan ik mijn Swahili en Frans onderhouden.
De lokale taal in dit district is echter het Rutooro. Voorlopig kan ik nog niet veel meer zeggen dan ‘hallo’ en ‘danku’. Het is echt een gesproken taal, er zijn dus weinig boeken van terug te vinden. In de andere districten van de Rwenzori regio spreken de mensen nog andere talen, dus daar is al helemaal geen beginnen aan. Ik ben echt onder de indruk van de grote hoeveelheid talen die de meeste Ugandezen kennen. Gelukkig wordt er hier in de stad ook veel Engels gesproken.

Ik heb deze week ook kennisgemaakt met RANNET, mijn stageorganisatie. Deze eerste weken probeer ik zoveel mogelijk mensen te ontmoeten en informatie te verzamelen, zodat ik een beter beeld krijg van wat de organisatie juist doet. Ik zal de volgende maanden voornamelijk werken in het ‘women’s forum’. Het is een dynamisch forum dat geleid wordt door Josephine, een enthousiaste vrouw met veel ervaring. Samen met haar ben ik naar het platteland getrokken en heb ik enkele interessante trainingen rond empowerment bijgewoond.

Bij deze geef ik nog even mijn adres voor de enthousiastelingen die een briefje willen schrijven: RANNET, PO BOX 782, Kabarole – Fort Portal, Uganda

Groetjes en tot snel

Gisterenochtend vroeg kwam ik aan in de nationale luchthaven Entebbe. Mohammed, de taxidriver, hield breed glimlachend een bordje omhoog waarop hij in grote caligrafische letters ‘Lore’ had geschreven. Van een warme ontvangst gesproken, zowel letterlijk (het was hier ’s ochtends vroeg al meer dan 30 graden!) als figuurlijk.

Samen zijn we naar de hoofdstad Kampala gereden die op zo’n 50 kilometer van Entebbe ligt. Onderweg besefte ik weer ten volle waarom ik naar hier gekomen ben. Alles voelde dadelijk zo vertrouwd aan, nochtans is het de eerste keer dat ik in Uganda ben. Natuurlijk kijk ik hier mijn ogen uit, maar het overweldigende gevoel dat ik had toen ik de eerste keer in Tanzania toekwam, is jammer genoeg een beetje verdwenen. Wordt reizen dan echt gewoonte?

In Kampala stonden Lut en Frans me op te wachten. Zij werken als regioverantwoordelijken van Uganda, Rwanda en Burundi voor Broederlijk Delen. We hebben enkele praktische zaken geregeld (ambassade, geld wisselen, enz.) en zijn dan naar Wakiso gereden waar Lut en Frans wonen. Het zijn heel lieve mensen en ik word hier goed verwend, ik kan me geen betere ontvangst voorstellen.

Kampala zelf is een drukke, maar vriendelijke en aangename stad. In vergelijking met andere Afrikaanse hoofdsteden ziet Kampala er ordelijk en veilig uit. Het verkeer daarentegen is ook hier vreselijk. Overal zijn er matatu’s (de kleine busjes, zoals de daladalas) en bodaboda’s (taxi-brommers) die overal doorheen slalommen, er gebeuren heel veel ongevallen. De laatste jaren komen er steeds meer auto’s en bussen bij en het wegennet kan deze snelle veranderingen niet aan, waardoor er soms ongelooflijke traffic jams ontstaan.

Het plan is om morgen naar Fort Portal te gaan. Dit is een klein stadje gelegen in de Rwenzori regio in Zuid-West Uganda. Ik zal er 5 maanden verblijven in het kader van mijn derdejaarsstage Sociaal-Cultureel Werk. Ik ga er stage lopen bij RANNET, een overkoepelende netwerkorganisatie die NGO’s en plaatselijke verenigingen uit de Rwenzori Regio samenbrengt. Men werkt rond verschillende thema’s (vrouwenrechten, HIV-Aids bestrijding, kinderrechten, enz). De bedoeling van RANNET is om per thema alle verschillende organisaties te verenigen zodat er structureler en effectiever kan gewerkt worden. Ik zal me tijdens mijn stage waarschijnlijk bezig houden met één van de deelwerkingen, maar we hebben nog niet beslist rond welk thema ik juist ga werken. Het leek ons beter om ter plaatse te kijken wat me het meest interesseert en wat hun vraag juist is. Ik ben erg benieuwd en heb alleszins veel zin om naar Fort Portal te vertrekken. Vandaag neem ik nog een rustdagje hier in Wakiso.

Tot de volgende!
groetjes,
Lore

P.S. Mijn nieuw Ugandees gsm-nummer: +256 783101537